{"id":253,"date":"2018-02-26T17:10:45","date_gmt":"2018-02-26T16:10:45","guid":{"rendered":"http:\/\/halinagrochowska.pl\/?page_id=253"},"modified":"2025-05-25T08:51:53","modified_gmt":"2025-05-25T07:51:53","slug":"napisali-o-mnie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/halinagrochowska.pl\/?page_id=253","title":{"rendered":"w gazetach i czasopismach"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

     W, 17 – tym numerze magazynu Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Zielonej G\u00f3ry \u201eNA WINNICY\u201d ( IV \u2013 X 2025) ukaza\u0142a si\u0119 recenzja  mojego „Marcowego strychu” (Miasto wprost z ulotnej powie\u015bci \u2013 Alfred Siatecki). Dzi\u0119kuj\u0119 serdecznie mojemu recenzentowi.<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cszy tekst ukaza\u0142 si\u0119 w zielonog\u00f3rskim wydaniu Gazety Wyborczej 6 grudnia 2019 roku<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wiadomo\u015bci\nz Zielonej G\u00f3ry<\/a> \n<\/p>\n\n\n\n

Mi\u0142o\u015b\u0107 w Zielonej G\u00f3rze w czasach Zastalu i\nPGR-\u00f3w [ROZMOWA]<\/h1>\n\n\n\n

Rozmawia\u0142 Filip Ziarek \n<\/p>\n\n\n\n

6 grudnia 2019 | 06:31 \n<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam, jak na moim zielonog\u00f3rskim\npodw\u00f3rku kilkuletnim dzieciom wpajano zasad\u0119 odpowiadania na\nwszystkie pytania nieznajomych s\u0142owami „nie wiem” –\nopowiada Halina Grochowska, autorka powie\u015bci „Poprawiny”. \n<\/p>\n\n\n\n

Pisarka Halina Grochowska urodzi\u0142a si\u0119 w Zielonej G\u00f3rze w 1952\nr. W swoim rodzinnym mie\u015bcie sp\u0119dzi\u0142a pierwsze 20 lat \u017cycia.\nWyprowadzi\u0142a si\u0119 na \u015al\u0105sk, pracowa\u0142a w Hucie Katowice oraz jako\nnauczycielka w Ja\u015ble. Gdy przesz\u0142a na emerytur\u0119, zamieszka\u0142a pod\nSiedlcami na Mazowszu. Do tej pory wyda\u0142a trzy ksi\u0105\u017cki: \u201ePok\u0142on\u201d\n(2013), \u201ePoklask\u201d (2015) i \u201ePoprawiny\u201d (2018). W tej\nostatniej, nagrodzonej Wawrzynem Lubuskim, bohaterk\u0105 jest\ndziewczyna, kt\u00f3ra szuka szcz\u0119\u015bcia w Zielonej G\u00f3rze. PRL, lata 70.\ni 80., wcze\u015bniej dekada Gierka, potem strajki i wybuch\n\u201eSolidarno\u015bci\u201d. I codzienne \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n

Rozmowa z Halin\u0105 Grochowsk\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Filip Ziarek: Po\u015bwi\u0119ca pani du\u017co czasu na\npisanie?<\/h4>\n\n\n\n

Halina Grochowska:<\/strong> O wiele mniej, ni\u017cbym chcia\u0142a.\nM\u0105\u017c jeszcze pracuje. Do tego prawie hektarowe gospodarstwo i\nbabcine zobowi\u0105zanie, \u017ce w razie potrzeby, np. kataru kt\u00f3rego\u015b z\nwnucz\u0105t, czym pr\u0119dzej jad\u0119 do nich.Bywa, \u017ce wstaj\u0119 od\nklawiatury, \u017ceby na chwil\u0119 odetchn\u0105\u0107 i zrobi\u0107 co\u015b ko\u0142o domu.\nZanim zrobi\u0119 jedno, drugie i trzecie, mija kilka godzin i jest\nwiecz\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n

Pisa\u0107 zacz\u0119\u0142a pani dopiero na emeryturze.<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 Bo wreszcie mog\u0142am zabra\u0107 si\u0119 do pisania, od dawna o tym\nmarzy\u0142am. Nie by\u0142o ju\u017c konieczno\u015bci mojego gonienia za groszem.\nDochody moich dzieci sta\u0142y si\u0119 na tyle wysokie, \u017ce uzna\u0142am, \u017ce\nmog\u0119 zaryzykowa\u0107 podj\u0119cie z za\u0142o\u017cenia niep\u0142atnego, planowanego\nna miesi\u0105ce i lata zaj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n

Po przej\u015bciu na emerytur\u0119 zyskuje si\u0119 du\u017c\u0105 swobod\u0119\nwypowiedzi. Nie ma ju\u017c obawy, \u017ce wyra\u017cone s\u0142owem pisanym pogl\u0105dy\ni wynurzenia nie spodobaj\u0105 si\u0119 szefostwu i zaszkodz\u0105 w pracy.<\/p>\n\n\n\n

Jesie\u0144 \u017cycia to dobry czas na tw\u00f3rczo\u015b\u0107?<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 Mam skojarzenie z jesiennymi pracami w ogrodzie. W\u0142a\u015bnie\nteraz, w listopadzie, kiedy ju\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 warzyw sko\u0144czy\u0142a na\nstole albo w piwnicy, wyrastaj\u0105 z niezgrabnych, zdawa\u0142oby si\u0119,\nniewydarzonych badyli male\u0144kie g\u0142\u00f3wki brukselki. Podobnie\nwspomniani przez pana \u015bwiatowej s\u0142awy tw\u00f3rcy. Malarze, rze\u017abiarze,\nkompozytorzy, poeci, pisarze, kt\u00f3rzy dopiero w jesieni \u017cycia\npokazali \u015bwiatu najsmaczniejsze owoce swojego istnienia. W\u0142a\u015bnie\nwtedy, kiedy ju\u017c nikt si\u0119 po nich \u017cadnego sukcesu nie spodziewa\u0142\u2026<\/p>\n\n\n\n

Mia\u0142am ochot\u0119 opowiedzenia i wykrzyczenia \u015bwiatu o wszystkim,\nco by\u0142o dla mnie niezrozumia\u0142e i bulwersuj\u0105ce z dzieci\u0144stwa i\nm\u0142odo\u015bci, a co by\u0142o zalukrowane i pomini\u0119te w literaturze czy\nfilmie tamtych czas\u00f3w. Uprzedzam z g\u00f3ry swoich czytelnik\u00f3w o tym,\n\u017ce te fragmenty moich ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re wydadz\u0105 si\u0119 bardzo ponure\ni bulwersuj\u0105ce, akurat odzwierciedlaj\u0105 prawd\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Jak\u0105?<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 Daleko id\u0105c\u0105 przemoc wobec kobiet i dzieci, brak szacunku\nwobec w\u0142asno\u015bci publicznej, brak zaufania do jakiejkolwiek w\u0142adzy.\nMa\u0142o kto pami\u0119ta, \u017ce w latach powojennych przywo\u0142anych w\n\u201ePok\u0142onie\u201d i \u201ePoklasku\u201d jedynym sposobem na zapomnienie o\nsmutkach by\u0142o upijanie si\u0119. Natomiast podstawow\u0105 metod\u0105\nwychowawcz\u0105 \u2013 u\u017cywanie poniemieckiej dyscypliny, paska czy nawet\nrzemienia.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119tam, jak na moim zielonog\u00f3rskim podw\u00f3rku kilkuletnim\ndzieciom wpajano zasad\u0119 odpowiadania na wszystkie pytania\nnieznajomych s\u0142owami \u201enie wiem\u201d. P\u00f3\u017aniej skojarzy\u0142am sobie,\n\u017ce prawie w ka\u017cdym domu chowano sekrety, kt\u00f3rych wyjawienie mog\u0142o\nprzynie\u015b\u0107 wi\u0119zienie i represje.<\/p>\n\n\n\n

To by\u0142y niebezpieczne czasy\u2026<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 I dziwne czasy! D\u0142ugo docieka\u0142am, dlaczego zupe\u0142nie\ninteligentna i przytomna osoba z tamtych czas\u00f3w wyg\u0142asza\u0142a\nnast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: \u201eMojego tatusia Stalin kaza\u0142 zastrzeli\u0107, bo\nby\u0142 bogaty. Wtedy trzeba by\u0142o bogatych pozabija\u0107, \u017ceby wprowadzi\u0107\nsprawiedliwo\u015b\u0107 i bogactwa rozda\u0107 biednym\u201d.<\/p>\n\n\n\n

To objaw wyparcia strasznych wspomnie\u0144, strachu i\nindoktrynowania. Po przeczytaniu kilku pozycji i obejrzeniu film\u00f3w\ndokumentalnych ze wspomnieniami i relacjami os\u00f3b skrzywdzonych przez\nstalinizm i faszyzm zda\u0142am sobie spraw\u0119, jakie mechanizmy obronne\nwytwarza nasza dusza, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o po ci\u0119\u017ckich przej\u015bciach\nwr\u00f3ci\u0107 do spokojnego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Mamy trzy ksi\u0105\u017cki pani autorstwa. Najnowsza z\nnich da\u0142a Lubuskiego Wawrzyna.<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 To mnie uskrzydli\u0142o, doda\u0142o du\u017co energii do dalszej pracy.\nStatuetk\u0105 jest przepi\u0119kne, umieszczone na podstawce pi\u00f3ro.\nWyobra\u017cam sobie, \u017ce pochodzi od skrzyd\u0142a, kt\u00f3re powinno unie\u015b\u0107.\nTo skrzyd\u0142o anio\u0142a nazwanego \u201eWen\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W \u201ePoprawinach\u201d przenosimy si\u0119 do Zielonej\nG\u00f3ry lat 80. i \u0141agowa.<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 Moje obydwie poprzednie ksi\u0105\u017cki zosta\u0142y napisane na\npodstawie do\u015bwiadcze\u0144 z dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci, kt\u00f3re sp\u0119dzi\u0142am\nw Zielonej G\u00f3rze. Gdy by\u0142am 20-latk\u0105, przenios\u0142am si\u0119 na \u015al\u0105sk.<\/p>\n\n\n\n

Chc\u0105c nie chc\u0105c, zawsze powracam do moich wspomnie\u0144 stamt\u0105d.\nGdy przypominam sobie najbardziej bulwersuj\u0105ce chwile z mojego\n\u017cycia, kt\u00f3re przez pisanie chc\u0119 sobie przypomnie\u0107, to zawsze\nwracam do Zielonej G\u00f3ry. Ci\u0105gle do nich powracam.<\/p>\n\n\n\n

Przenios\u0142am swoje do\u015bwiadczenia z Huty Katowickiej, w kt\u00f3rej\nprzez lata pracowa\u0142am, na te miejsca. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce\nchwile, kt\u00f3re prze\u017cyli bohaterowie z Zuzann\u0105 na czele, to te z\nmojego \u017cycia. \u017baby z p\u0142etwami, obiekt westchnie\u0144 dziewcz\u0105t na\nobozie pracowniczym w \u0141agowie, te\u017c pojawi\u0142y si\u0119 w moim \u017cyciu.\nJest zielonog\u00f3rski Zastal i losy jego pracownik\u00f3w. Jest te\u017c Polska\nWe\u0142na i nowosolski Dozamet. O tym, jak si\u0119 tam pracowa\u0142o, o czym\nrozmawiali pracownicy w tamtych czasach, wiem z relacji znajomych.<\/p>\n\n\n\n

Wspomina pani m.in. o wydarzeniach\nzielonog\u00f3rskich z 1960 r.<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 Pami\u0119tam pal\u0105ce si\u0119 auta, ludzi, kt\u00f3rzy zbierali si\u0119 tam\nprzeciwko w\u0142adzy. Ale o tym chcia\u0142abym napisa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W powie\u015bci wida\u0107 silny kontrast mi\u0119dzy wsi\u0105 a\nmiastem.<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 Przedstawi\u0142am Polsk\u0119 Ludow\u0105 w PGR. Postaw\u0119, \u017ce pa\u0144stwowe\nto nasze. Mia\u0142am du\u017co do czynienia z osobami pochodzenia\nwiejskiego, z typowymi dla wsi nawykami i postawami. Bo musi by\u0107\nzrobione, na czas i dok\u0142adnie. Solidno\u015b\u0107, s\u0142owno\u015b\u0107 czy\nodpowiedzialno\u015b\u0107 by\u0142y obce miastowym cwaniakom. Na wiosce dziecko\nod ma\u0142ego wiedzia\u0142o, \u017ce praca musi by\u0107 zrobiona i tyle.<\/p>\n\n\n\n

PGR dla miastowych by\u0142 przekle\u0144stwem. O ludziach, kt\u00f3rzy tam\npracowali, m\u00f3wiono z pogard\u0105, to wszystko jest w \u201ePoprawinach\u201d.\nI te osoby pami\u0119taj\u0105 o tym do teraz. Na spotkaniu autorskim w\nNowej Soli, gdy m\u00f3wi\u0142am o rozku\u0142aczaniu, jedna osoba si\u0119\nrozp\u0142aka\u0142a. Typowym podej\u015bciem aktywist\u00f3w komunistycznych po\nwojnie by\u0142o zmuszanie rolnik\u00f3w, \u017ceby wst\u0105pili do sp\u00f3\u0142dzielni.\nTo by\u0142a prymitywna przemoc. Ludzie powojenni nie znali si\u0119 na\npsychologii, nie byli w stanie si\u0119 przeciwstawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Czytam w ksi\u0105\u017cce: \u201eKto\u015b \u017cyczliwy poradzi\u0142\njej zatrudni\u0107 si\u0119 w Zielonej G\u00f3rze w zak\u0142adzie w\u0142\u00f3kienniczym\nPolska We\u0142na posiadaj\u0105cym przyzak\u0142adowy \u017c\u0142obek i przedszkole.\nDojecha\u0142a do miasta o godzinie czwartej rano. Na dworcowej\npoczekalni znalaz\u0142a \u0142aweczk\u0119, na kt\u00f3rej usn\u0119\u0142a z dzieckiem w\nr\u0119ku. Z pieni\u0119dzy jej nie okradli, bo trzyma\u0142a je g\u0142\u0119boko pod\nkoszul\u0105, ale bu\u0142ki i \u015bliczna we\u0142niana chusta do otulenia si\u0119\nznikn\u0119\u0142y\u201d.<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 Je\u017celi trzeba by\u0142o wyt\u0142umaczy\u0107 pustki na sklepowych\np\u00f3\u0142kach, zwalano win\u0119 na wie\u015b. \u017be ku\u0142acy kradn\u0105 \u017cywno\u015b\u0107, \u017ce\nchowaj\u0105 j\u0105 dla siebie. I odwrotnie. Na wsi rozumiano, \u017ce miastowi\nmaj\u0105 \u0142atw\u0105 prac\u0119, bo siedz\u0105 w biurze. Na wsi w mojej okolicy do\nteraz m\u00f3wi\u0105, \u017ce praca biurowa to \u017cadna praca. Przecie\u017c siedz\u0105\ntam po osiem godzin. Wiejscy zazdroszcz\u0105 p\u0142atnych urlop\u00f3w, wolnych\nniedziel, \u015bwi\u0105t i chorobowego. Ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 gospodarstwo, nie\nmog\u0105 sobie na to pozwoli\u0107. Musz\u0105 dopilnowa\u0107 wszystkiego\nniezale\u017cnie od dnia.<\/p>\n\n\n\n

Pewnego razu pr\u00f3bowa\u0142am wyt\u0142umaczy\u0107 pewnej kobiecie, \u017ce\nnajl\u017cejsz\u0105 prac\u0105 w mie\u015bcie jest sprz\u0105tanie, bo si\u0119 nie\nodpowiada, nie my\u015bli, w g\u0142owie si\u0119 nie kr\u0119ci. Pani bardzo si\u0119\nzdziwi\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Fragment \u201ePoprawin\u201d, rozmowa w autobusie o wsi i mie\u015bcie,\nr\u00f3wnie\u017c by\u0142aby aktualna dzisiaj. Gdy odwiedzaj\u0105 mnie znajomi z\nmiasta, zachwycaj\u0105 si\u0119 pi\u0119knymi, pachn\u0105cymi kwiatami czy smakiem\npysznej zupy z warzyw bez chemii rosn\u0105cych w przydomowym ogr\u00f3dku.\nAle nie widz\u0105 tego, ile godzin trzeba po\u015bwi\u0119ci\u0107, \u017ceby to\nwszystko mie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Poznajemy losy ma\u0142\u017ce\u0144stwa zielonog\u00f3rzanki\nZuzanny, pracownicy Zastalu, i in\u017cyniera ze wsi, J\u00f3zka.<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 Widzimy, jak Zuzanna powoli dojrzewa, odnajduje wybranka\nswojego serca pochodz\u0105cego ze wsi. Zakompleksiona dziewczyna wybra\u0142a\ngo na swojego m\u0119\u017ca, mia\u0142a pretekst, \u017ceby pokaza\u0107 \u015bwiatu, na\nkogo j\u0105 sta\u0107. J\u00f3zek czasami jest nazywany dyrektorem, cho\u0107 nim\nnie jest, lecz bywa. Szczeg\u00f3lnie przeciwko jego ma\u0142\u017ce\u0144stwu z\nZuzi\u0105 jest jego matka, kt\u00f3ra nie akceptuje dziewczyny. Ta w jej\nmniemaniu ma dwie lewe r\u0119ce i nie jest materia\u0142em na \u017con\u0119 dla jej\nsyna. Czego mocny wyraz daje podczas ko\u0144cz\u0105cego ksi\u0105\u017ck\u0119 wesela.<\/p>\n\n\n\n

Czy b\u0119d\u0105 nast\u0119pne powie\u015bci?<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 Tak, zamierzam dalej ci\u0105gn\u0105\u0107 bardzo ciekawy w\u0105tek \u017cycia w\nPRL.<\/p>\n\n\n\n

Dalej pozostaniemy w regionie lubuskim?<\/h4>\n\n\n\n

\u2013 Tego do ko\u0144ca nie wiem. Moja czwarta ksi\u0105\u017cka te\u017c b\u0119dzie\nprzedstawia\u0142a wydarzenia z zielonog\u00f3rskiego podw\u00f3rka. Ci\u0105gle\nuparcie wracam my\u015blami do dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Z t\u0119sknot\u0105 \u015bledzi\u0142am spacer winiarski \u015bladami Matyldy,\nbohaterki ksi\u0105\u017cki \u201eWinne miasto\u201d Zofii M\u0105kosy. Tras\u0105, kt\u00f3r\u0105\nsama wydeptywa\u0142am 50 lat temu.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony na Podlasiu z roku na rok mam coraz wi\u0119cej\nprzyjaci\u00f3\u0142, coraz lepiej znam te tereny i dorastam do tego, \u017ceby\nby\u0142y one t\u0142em mojej pi\u0105tej ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W numerze 40 (1148) 2019<\/strong><\/a> tygodnika „Co s\u0142ycha\u0107” ukaza\u0142 si\u0119 tekst Redaktora Naczelnego Zbigniewa Pi\u0105tkowskiego a na You Tube fim.https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=M0p7iryyJhM&feature=share&f<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u017bycie w dosycie<\/h1>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c spotkali\u015bmy si\u0119 z\npowodu pisania, a szczeg\u00f3lnie literackiego pisania, bo tutaj w\nMi\u0144sku i w okolicach tych pisarzy i poet\u00f3w nie za wiele.<\/strong>\nA je\u015bli  ju\u017c pisz\u0105 to si\u0119 ukrywaj\u0105. Halina Grochowska \u2013\n\u015al\u0105zaczka z urodzenia i Podlasianka z wyboru \u2013 mia\u0142a marzenie o\npisaniu od zawsze, cho\u0107 rozs\u0105dni rodzice nakierowali j\u0105 na\ntechnikum, a p\u00f3\u017aniej na politechnik\u0119. Pracuj\u0105c w zawodzie\nelektryka ca\u0142y czas my\u015bla\u0142a, kiedy wreszcie zacznie pisa\u0107\u2026<\/em>
\nJako\nkobieta niezale\u017cna finansowo nie liczy na \u017caden zarobek. Mo\u017ce\nsobie pozwoli\u0107 na ryzyko w\u0142o\u017cenia wysi\u0142ku bez zap\u0142aty, cho\u0107\nmi\u0142o by\u0142oby co\u015b  sprzeda\u0107.<\/em>
\nMo\u017ce te ksi\u0105\u017cki\nwzi\u0119\u0142y si\u0119 z tej mi\u0142o\u015bci? \u2013 Mo\u017ce co\u015b w tym jest, ale na\npewno wzi\u0119\u0142y si\u0119 ze spokoju. Je\u017celi ma si\u0119 wa\u017cne problemy\nrozwi\u0105zane, to zacznie si\u0119 pisa\u0107. W\u0142a\u015bnie chodzi o pok\u00f3j z\nw\u0142asnym kluczykiem i \u015bwi\u0119ty spok\u00f3j.<\/em>
\nA co z\nwen\u0105?<\/strong> Twierdzi, \u017ce nic za darmo, bo wen\u0119 trzeba\nzdoby\u0107. To nie jest \u017cadna tajemnica. Na wen\u0119 potrzebny jest nawyk\ncodziennej pracy \u2013 najlepiej o jednakowych godzinach w jednakowym\nmiejscu i kilka tygodni przeganiania lenia, czyli siadania do\npracy.<\/em>
\n\u2013 Siadam, ale przejrz\u0119 sobie internet,\nzobacz\u0119 co w programie telewizyjnym, zobacz\u0119 to, mo\u017ce gdzie\u015b\nzadzwoni\u0119\u2026 \u2013 w\u0105tpi\u0119 w takie rozwi\u0105zanie.<\/em>
\n\u2013 To\ns\u0105 pu\u0142apki, sama w nie wpadam. Lepiej wi\u0119c wszystko wy\u0142\u0105czy\u0107 i\npisa\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pani Halina wyda\u0142a trzy tomy\npowie\u015bci i wszystkie na P, czyli Pok\u0142on, Poklask i Poprawiny.\nTytu\u0142y nie s\u0105 oboj\u0119tne przede wszystkim semantycznie i\nznaczeniowo.<\/strong> W pierwszej odda\u0142a pok\u0142on osobom, kt\u00f3re\nby\u0142y rodzicami od razu po wojnie i mia\u0142y wyj\u0105tkowo ci\u0119\u017cko.<\/em>
\nPoklask\nto liceum okresu stalinowskiego, kiedy wi\u0119kszy szacunek mia\u0142o k\u00f3\u0142ko\nstudiowania \u017cyciorys\u00f3w Boles\u0142awa Bieruta i Stalina ni\u017c k\u00f3\u0142ko\nszachowe.<\/em>
\nW Poprawinach za\u015b chcia\u0142a da\u0107 satysfakcj\u0119\nczytelnikom, kt\u00f3rzy bardzo cz\u0119sto pytali si\u0119 o dalsze losy\nwymienianej i w jednej i drugiej ksi\u0105\u017cce Zuzi. Wi\u0119c trzecia cz\u0119\u015b\u0107\njest lekko romansowa, bo opisuj\u0105ca zwi\u0105zek dziewczyny z miasta z\nch\u0142opakiem z PGR-u.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nie zamierza na tym przesta\u0107.<\/strong> W najbli\u017cszym planie ma dwie ksi\u0105\u017cki. B\u0119dzie pisa\u0142a, cho\u0107 si\u0119 nie op\u0142aca. Mo\u017ce dlatego, by poczu\u0107 wielk\u0105 wewn\u0119trzn\u0105  satysfakcj\u0119. Zw\u0142aszcza wtedy, gdy ma kontakt z czytelnikami, kt\u00f3rzy przeczytali i zrozumieli\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mi\u0142o\n rozmawia\u0142o si\u0119 z Pani\u0105 Redaktor Tygodnika Siedleckiego Anet\u0105 \nAbramowicz na temat nagrody dla powie\u015bci „Poprawiny” i trud\u00f3w pisania po\n 60 – tym roku \u017cycia….Zobacz wi\u0119cej<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wypowied\u017a Przewodnicz\u0105cego Kapitu\u0142y Konkursowej 25 Lubuskiego Wawrzynu Literackiego prof. Jerzego Madejskiego zamieszczona w pierwszym tegorocznym numerze Pegaza Lubuskiego<\/a> mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 dla mojego pisania prze\u0142omowa. W powy\u017cszym numerze (str. 7) mo\u017cna przeczyta\u0107 obszerny fragment nagrodzonych „Poprawin”. <\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
Wiadomo\u015b\u0107 o nagrodzie Lubuskiego Wawrzynu Literackiego ukaza\u0142a si\u0119 tak\u017ce w Gazecie Podlasia<\/em>
<\/h5>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"

ttp:\/\/www.siedlce-<\/a>zwiedzanie.pl\/ksiazki.htm<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/pre>\n\n\n
Pierwszy tekst po\u015bwi\u0119cony moim „Poprawinom” ukaza\u0142 si\u0119 w Gazecie Podlasia.<\/span><\/em><\/h4>\n
\"Obrazek<\/a><\/p>\n
http:\/\/prolibris.net.pl\/recenzje\/1129-pisarka-z-zielonej-gory<\/a><\/p>\n
 <\/em>Halina Grochowska, Poklask<\/em>, Novae Res, Gdynia 2015, 294 s.<\/strong><\/p>\n
Przed wielu laty, kiedy pozna\u0142em m\u0142odziutk\u0105 uczennic\u0119 technikum elektrycznego, id\u0105c\u0105 alej\u0105 Niepodleg\u0142o\u015bci, niewysok\u0105, czarnow\u0142os\u0105, nie mog\u0142o mi nawet przyj\u015b\u0107 na my\u015bl, \u017ce ta dziewczyna, troch\u0119 wtedy nie\u015bmia\u0142a, za jaki\u015b czas, kiedy to w jej \u017cyciu sporo si\u0119 zmieni, zajmie si\u0119 pisaniem prozy. I tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 sta\u0142o. Bardzo mnie to zaskoczy\u0142o, a zarazem uradowa\u0142o, gdy mi niedawno swoj\u0105 pisarsk\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 wyjawi\u0142a. Halina z domu Strykowska, a obecnie Grochowska, ma za sob\u0105 opublikowane ju\u017c dwie pozycje prozatorskie: Pok\u0142on<\/em> (2013) i Poklask<\/em> (2015). Trzecia pozycja ma si\u0119 ukaza\u0107 niebawem (opatrzona tytu\u0142em Podniesienie<\/em>). Wiem to od samej autorki.<\/p>\n
Losy \u017cyciowe sprawi\u0142y, \u017ce mieszka obecnie na pi\u0119knym Podlasiu, lecz Zielon\u0105 G\u00f3r\u0119 zachowa\u0142a w swojej \u017cywej pami\u0119ci. Do jej reali\u00f3w w\u0142a\u015bnie dokumentalnie i wspomnieniowo, i wyobra\u017aniowo wraca na kartach tworzonej literatury. I nikt w zasadzie o tym fakcie tu, na miejscu, nie wie, co mnie nieco dziwi. To, co czytelnik szybko zauwa\u017cy, gdy przeczyta wymienione tytu\u0142y, to po pierwsze, niepowierzchowne przywo\u0142anie dawnej topografii miasta, nazw ulic, sklep\u00f3w, wygl\u0105d\u00f3w r\u00f3\u017cnych miejsc i zau\u0142k\u00f3w, tak\u017ce znajomych autorce os\u00f3b, przyg\u00f3d dzieci\u0119cych, kole\u017canek ze szko\u0142y itp. Wielu \u00f3wczesnych wizerunk\u00f3w miasta, ze wzgl\u0119du na jego sukcesywn\u0105 przebudow\u0119, jednak ju\u017c nie ma. Jej dom rodzinny, a w\u0142a\u015bciwie mieszkanie (na parterze) przy ulicy Moniuszki, w kt\u00f3rym bywa\u0142em, jeszcze istnieje. Nie tak dawno zajrza\u0142em tam. Te same drzwi, ciemny korytarz, okna wychodz\u0105ce w stron\u0119 skweru. Ale, bagatelka, wszyscy lokatorzy ju\u017c s\u0105 inni, nieznani mi, dawni mieszka\u0144cy wyprowadzili si\u0119 w tym sensie, \u017ce poumierali. Zreszt\u0105 rodzice pisarki Grochowskiej te\u017c ju\u017c nie \u017cyj\u0105. To, co zosta\u0142o, to szcz\u0105tki dawnego klimatu i nastroju pieczo\u0142owicie zaznaczanego w publikowanych opowiadaniach. Na poziomie placu S\u0142owia\u0144skiego, czyli nieco wy\u017cej, pobudowano, wcze\u015bniej wyburzaj\u0105c kilka dom\u00f3w, poka\u017any gabarytowo hotel \u201eRuben\u201d, a od po\u0142udnia biegnie ulica Konstytucji 3 Maja. Obecnie przeje\u017cd\u017cam tamt\u0119dy co najmniej dwa razy w tygodniu, gdy\u017c robi\u0119 warzywno-owocowe zakupy na targowisku przy Owocowej. I czasem w stron\u0119 domu i jego otoczenia, przedstawionego na kartach prozy rzucam spojrzenie. To po pierwsze. A po drugie. W opowiadaniach Grochowskiej zosta\u0142o zapisane co\u015b jeszcze, co\u015b niebagatelnego \u2013 miniony ju\u017c klimat \u017cycia w PRL-u. Autorka przypomina codzienno\u015b\u0107 tamtego \u017cycia, wszystkich egzystencjalnych k\u0142opot\u00f3w, nieustannego starania si\u0119 o deficytowe mi\u0119so, mas\u0142o, kaw\u0119 i inne dobra. Autorka przywo\u0142uje kolejkow\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, ludzi ustawiaj\u0105cych si\u0119 od wczesnego rana albo nawet ju\u017c od godzin nocnych, czyli na d\u0142ugo przed otwarciem sklep\u00f3w, by si\u0119 zaopatrzy\u0107 w potrzebne produkty spo\u017cywcze.
Zreszt\u0105 nie tylko spo\u017cywcze, bo i we wszelkie inne, jakiekolwiek produkty nieustannie deficytowe, na zakup kt\u00f3rych kolejkowe komitety sporz\u0105dza\u0142y dla porz\u0105dku i \u0142adu zapisy. Znam to wszystko z autopsji. Te\u017c godzinami sta\u0142em, czeka\u0142em na to, co transport dostarczy. Grochowska podpatrzy\u0142a \u015bwietnie te sprawy, nie pomijaj\u0105c otoczki ideologicznej propagandy i indoktrynacji, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a ludziom w zak\u0142adach pracy, w szkole i w kolejkach r\u00f3wnie\u017c. Odzwierciedla\u0142y one nastroje spo\u0142ecznie, wi\u0119c s\u0142u\u017cba bezpiecze\u0144stwa owe kolejki regularnie inwigilowa\u0142a. My\u015bl\u0119, \u017ce na ukazaniu tych r\u00f3\u017cnych spraw \u201ezielonog\u00f3rskich\u201d polega zas\u0142uga pisarki.
Pok\u0142on, jak i Poklask wype\u0142niaj\u0105 liczne obrazy i epizody z \u017cycia ludzi \u017cyj\u0105cych w rzeczywisto\u015bci minionych dekad. Mo\u017cna rzec, i\u017c stronice jej ksi\u0105\u017cek s\u0105 wype\u0142nione kadrami \u017cycia, jakby zatrzymanymi na czarno-bia\u0142ej kliszy. Autorka uchwyci\u0142a naznaczone pi\u0119tnem egzystencjalne trudy i szarzyzn\u0119, a tak\u017ce strach i respekt przed mo\u017cliwymi szykanami ze strony w\u0142adzy. I zarazem opisuje Grochowska nie daj\u0105ce si\u0119 wymaza\u0107 ze \u015bwiadomo\u015bci okropne do\u015bwiadczenia wojny pokolenia przybyszy. Ksi\u0105\u017cki maj\u0105 wielu realnych bohater\u00f3w: grono pedagogiczne szko\u0142y, uczni\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych w ZMP i ZMS, organizuj\u0105cych apele \u201eku czci\u201d, pracownik\u00f3w nowo wybudowanego kombinatu, junak\u00f3w walcz\u0105cych o przodownictwo pracy, matki i ojc\u00f3w pr\u00f3buj\u0105cych zapewni\u0107 lepszy byt swoim rodzinom. S\u0105 to sprawy ju\u017c zasadniczo nieznane m\u0142odemu pokoleniu. Trudno tamt\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 dzi\u015b zrozumie\u0107 i sobie wyobrazi\u0107, bowiem dzi\u015b np. poj\u0119cia \u201epuste p\u00f3\u0142ki\u201d lub \u201eocet i li\u015bcie laurowe\u201d, przy obfito\u015bci wszelakich d\u00f3br i towar\u00f3w w marketach, brzmi\u0105 bardzo niedorzecznie. Abstrakcyjnie. A wtedy sprostanie codzienno\u015bci wi\u0105za\u0142o si\u0119 wr\u0119cz z heroicznym wysi\u0142kiem. Ksi\u0105\u017cki Haliny Grochowskiej maj\u0105 odbiorc\u00f3w, nie tylko dlatego \u017ce przywo\u0142uj\u0105 historyczn\u0105 ju\u017c rzeczywisto\u015b\u0107, ale i z tego powodu, \u017ce tchn\u0105 autentyzmem przedstawienia, nacechowanym \u017cyw\u0105 autorsk\u0105 narracj\u0105 oraz dialogami. Umiej\u0119tnie wplatane s\u0105 w\u0105tki romansowe, kt\u00f3re dodaj\u0105 prozie urozmaicaj\u0105cego j\u0105 kolorytu.<\/p>\n
Czes\u0142aw Sobkowiak<\/p>\n\n\n\n
\u00ab poprzednia<\/a><\/th>\n <\/td>\nnast\u0119pna \u00bb<\/a><\/th>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
a 2016 – 3 stycznia2017 <\/em><\/p>\n
  rhttp:\/\/tygodniksiedlecki.com\/t37937-jestem.jak.brukselka.htm <\/em><\/p>\n
\n
 <\/div>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
 <\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n